Bạn là “người của bình minh” hay “cú đêm”?

Có lẽ bạn tự biết câu trả lời rồi nhỉ, thậm chí còn nhiều lần nói đùa về nó cơ. Và cũng có lẽ, bạn không quá quan tâm hay suy nghĩ về các tác động của giờ ngủ đối với bạn.

 

Tuy nhiên, Daniel Pink cho rằng đó là một sai lầm. Tác giả của cuốn sách When: The Scientific Secrets of Perfect Timing tranh luận rằng thời gian là tất cả, thời gian ta thực hiện công việc cũng quan trọng như cách ta thực hiện chúng. Khi ta không chú ý đến sự ảnh hưởng của thời gian, dù là nói chuyện về thời gian trong ngày hay trạng thái cảm xúc theo thời gian, ta sẽ đưa ra những quyết định tồi tệ, cản trở khả năng sáng tạo và bỏ bê công việc. Trong tác phẩm của mình, Pink đã chỉ ra cách tận dụng thời gian, theo đó là những nghiên cứu hỗ trợ quan điểm của mình.

Làm thế nào mà đồng hồ sinh học gây ảnh hưởng đến chúng ta?

Chúng ta bẩm sinh đều có nhịp điệu trạng thái và mức độ năng lượng. Các nghiên cứu cho rằng tâm trạng của con người thường lên cao vào sáng sớm, và chìm xuống vào chiều muộn, rồi lại tiếp tục tăng vào buổi tối cho đến khi ta ngủ say. Đó là lý do tại sao các nhà khoa học thường khuyến cáo bạn không nên đưa ra những quyết định quan trọng hoặc làm bài kiểm tra vào cuối ngày. Khi thiếu niềm vui và năng lượng, bạn sẽ gặp vấn đề trong việc phân chia các thông tin ngoại vi để có được câu trả lời đúng.

Mặt khác, nếu vấn đề bạn cần giải quyết đòi hỏi sự thấu hiểu, buổi chiều sẽ là khoảng thời gian thích hợp. Sự thiếu tập trung sẽ khiến tâm trí mở rộng và hỗ trợ khả năng sáng tạo tuyệt vời.

Đối với những bạn “cú đêm” bẩm sinh, khung thời gian trên sẽ lùi xuống muộn hơn. Nhưng điều quan trọng là thời gian làm nên sự khác biệt, và chúng ta nên thực hiện những công việc quan trọng tại thời điểm “đỉnh” nhất của mình.

“Dù thế nào cũng không được để những việc vặt vãnh xen vào khoảng thời gian bạn đang ở phong độ tốt nhất”. Pink cảnh báo, “Nếu bạn là người lãnh đạo, hãy hiểu vấn đề này và để người của bạn bảo vệ phong độ chính mình”.

Tất nhiên, rất nhiều người trong chúng ta có lịch làm việc không tuân theo quỹ đạo này, chúng ta không có nhiều sự lựa chọn. Từ đó, Pink đã gợi ý những cách để ngăn lại sự sụt giảm năng lượng trong sách của mình.

Một trong những cách phổ biến nhất là nghỉ giữa giờ. Các nghiên cứu đã không ngừng chỉ ra rằng nghỉ ngơi hoặc thậm chí chợp mắt một chút sẽ giúp giảm sự mệt mỏi và điều chỉnh lại bộ não của chúng ta (nếu khoảng thời gian ta nghỉ là vừa đủ, với chợp mắt thì chỉ cần 15-20 phút). Nghỉ trưa theo đúng nghĩa, không sử dụng điện thoại và làm thêm việc cũng có ích với cả đồng hồ sinh học lẫn sự tương tác ít ỏi giữa con người.

Tại sao lại là nghỉ ngơi? Hãy thử nghĩ đến những nguy cơ bạn phải đối mặt nếu thiếu những giờ nghỉ nhé. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các bác sĩ gây mê và bác sĩ nội soi làm việc kém hiệu quả hơn vào cuối ca trực của họ, từ đó rủi ro bệnh nhân có thể gặp phải cũng tăng theo. Nhưng nếu họ có thể được nghỉ ngơi một chút, hoặc bác sĩ phẫu thuật có ghé qua nói chuyện, nguy cơ sẽ được giảm bớt. Điều này cũng đúng với học sinh, tức là những bạn có lịch nghỉ giữa giờ thường có kết quả học tập tốt hơn.


Bắt đầu, khoảng giữa và kết thúc

Không chỉ dừng lại ở việc tìm cách tận dụng đồng hồ sinh học, Pink còn đưa ra những dẫn chứng rất thuyết phục về tác động của thời gian đến cách ta suy nghĩ và làm việc, từ đó lấy chúng làm đòn bẩy lợi ích cho bản thân.

Mọi người thường nhìn quá trình khi thực hiện một hoạt động như một quãng đường dài, có nghĩa là để hoàn thành tốt ta cần làm việc không ngừng. Nhưng cuộc đời thì không như thế, một phần là do chúng ta thường tập trung vào lúc bắt đầu, khoảng giữa, và kết thúc.

Hãy thử nghĩ về lúc bắt đầu: Khởi đầu thất bại là khó tránh khỏi, từ đó Pink khuyên mọi người nên dành sự chú ý cho những bước đầu tiên. Có lẽ chúng ta nên đánh dấu sự khởi đầu bằng một mốc thời gian, ngày đầu tháng hoặc đầu mùa thu chẳng hạn; hoặc bạn cũng có thể thử những cách khác để sự bắt đầu trở nên đặc biệt hơn. Ví dụ, khi bắt đầu một công việc mới, bạn có thể tưởng tượng bản thân trong ngày làm việc đầu tiên. Hoặc, nếu là nhân viên kỳ cựu, bạn hãy thử khiến ngày đầu làm việc của cấp dưới trở nên đặc biệt hơn bằng cách dẫn họ đi ăn trưa, hoặc rủ mọi người qua làm quen. Sự chào đón nồng hậu trong buổi đầu sẽ truyền cảm hứng cho người mới, giúp nâng cao động lực và sự cam kết lâu dài hơn.

Chưa hết, những nghiên cứu nói về cách tạo ra khởi đầu tốt đẹp cũng gợi ý chúng ta nên có những sự thay đổi mang tính tổng thể, chẳng hạn bắt đầu giờ học từ 8 giờ 30 phút buổi sáng đối với học sinh cấp hai và ba sẽ mang đến cho các em những lợi ích tốt hơn về mặt tinh thần, thể chất và nhận thức.

Áp dụng khoa học và chúng ta có thể làm tốt hơn trong mọi việc - dù là trong trường học hay trong tương lai xa hơn” - Pink chia sẻ.

Sau khởi đầu đầy hào hứng là sự trùng xuống phổ biến trong khoảng giữa quá trình. Bạn có thể tham khảo một vài “chiến thuật” sau để vượt qua chúng:
  • Lập ra những mục tiêu tạm thời - để giảm thiểu nỗi lo phải hoàn thành tất cả mọi việc cùng một lúc.
  • Công khai cam kết thực hiện mục tiêu - giúp tăng tính trách nhiệm và sự gắn kết với công việc.
  • Tưởng tượng lợi ích việc của mình có thể mang lại cho người khác - để tăng động lực.
  • Ưu tiên một mục tiêu và gạt đi những mục tiêu còn lại - tránh sự quá tải và tăng khả năng tập trung.
  • Thể hiện sự cảm thông - đừng tự trách bản thân, làm vậy động lực sẽ giảm.
Cuối cùng, phần kết thúc cũng ảnh hưởng đến chúng ta. Hãy nghĩ đến một đội bóng rổ về cuối trận đấu bỗng bật sức để giành chiến thắng. Chỉ cần biết đang gần với đích cũng đã có thể tạo nên những thay đổi điểm trong ta và những gì sẽ xảy ra:

1. Tiếp thêm năng lượng. Khả năng tham gia chạy marathon của một người 49 tuổi cao gấp 3 lần so với người chỉ già hơn họ một tuổi. Điểm cuối của tuổi tứ tuần đã tạo bước đẩy, dẫn họ đi theo một hướng mới, bất kể là tốt hay xấu.

2. Giúp ghi nhớ những trải nghiệm. Nếu bạn nhận được món tráng miệng ngon, hoặc sự tốt bụng từ người phục vụ, bạn sẽ có trải nghiệm tốt đẹp hơn dù trước đó bữa ăn thật nhàm chán. Điều này có thể dẫn đến những ký ức sai lệch, tất nhiên, vì đó là tự nhiên. Bạn có thể kết thúc kỳ nghỉ của mình bằng một điều gì đó thật đặc biệt, bằng cách ấy, bạn sẽ nhớ kỷ niệm ấy sâu đậm hơn, bất kể khởi đầu của nó có tệ hại thế nào.

3. Tập trung vào điều quan trọng nhất. Đây là lý do tại sao hồi kết của các quyển sách thường rất truyền cảm hoặc mang theo lời nhắn nhủ để tạo âm vang cho người đọc. Để tận dụng được điều này, bạn có thể kết thúc ngày làm việc bằng cách viết ra những việc đã hoàn thành từ lúc sáng, hoặc viết một lời nhắn cảm ơn đồng nghiệp hay bạn bè cũng là cách hay. Điều này sẽ giữ cho bạn động lực và mối quan hệ gần gũi với mọi người.

4. Gia tăng cảm xúc. Đặc biệt khi đó là sự kiện mang dấu mốc quan trọng xen chút buồn bã trong cuộc đời, ví dụ như tốt nghiệp cấp ba hay nghỉ việc. Hãy thêm vào đó những khoảnh khắc đặc biệt hoặc tổ chức kỷ niệm có thể ghi dấu lại những cảm xúc ý nghĩa trong bạn.


Những tips “time hacks”

 
<a href=“https://www.amazon.com/gp/product/0735210624?ie=UTF8&tag=gregooscicen-20&linkCode=as2&camp=1789&creative=9325&creativeASIN=0735210624”><em>When: The Scientific Secrets of Perfect Timing</em></a> (Riverhead Books, 2018, 272 pages)

Quyển sách của Pink còn đầy những nghiên cứu hướng dẫn cách đối mặt với những thử thách rất đời thường mà ông ấy gọi là “time hacks” (gian lận thời gian), như là thời điểm bắt đầu cuộc phỏng vấn, lúc thích hợp để tiến tới hôn nhân, khi nào bạn nên nghỉ việc. Dù tập trung chủ yếu vào cá nhân, các bằng chứng Pink đưa ra cũng đề cập đến sự phối hợp - thời gian, những hoạt động nhóm như chèo thuyền hay ca hát, chứng minh các hoạt động đó có thể đem lại lợi ích nhóm và là điều kiện tốt cho những người muốn là một phần của một cộng đồng đoàn kết.
 
Biên dịch: ALicy
 
Nguồn: Greater Good (https://greatergood.berkeley.edu/article/item/why_timing_matters_for_your_happiness_and_success)