Trong một kỷ nguyên đánh dấu bởi những tiến bộ chóng mặt nhờ AI và tự động hoá, công việc nào sẽ mất đi và công việc nào mới sẽ được tạo ra? Trong bài này Hola sẽ cùng phân tích thị trường lao động thế giới, và tập trung ở Mỹ, với các bạn tới năm 2030 luôn nhé.
 

Thế giới vận hành bởi công nghệ mà chúng ta đang sống là một nơi tràn ngập những hứa hẹn nhưng cũng đầy thách thức. Ô tô tự lái, máy móc tự trả lời yêu cầu của khách hàng đều là những hiện thân của năng lực tự động hoá phi thường. Tuy nhiên cho dù đúng là những công nghệ đó có nâng cao hiệu suất công việc và chất lượng cuộc sống của chúng ta rất nhiều, tự động hoá cũng sẽ lấy đi nhiều công việc hiện nay của con người.
 

Điều này sẽ tương ứng với một sự dịch chuyển LỚN trong thị trường lao động 10 năm tới, và đòi hỏi chúng ta sớm nắm bắt để đáp ứng kịp những kĩ năng, hoặc thậm chí phải đổi ngành nghề để phù hợp xu thế. 
 

Tự động hóa sẽ có ảnh hưởng như thế nào tới thị trường việc làm?
 

Theo báo cáo của McKinsey (2017), những hoạt động dễ bị chịu ảnh hưởng của tự động hoá nhất bao gồm các công việc cần dùng sức như vận hành máy móc và chuẩn bị đồ ăn nhanh. Những công việc liên quan tới thu thập và xử lý dữ liệu cũng là 2 mảng hoạt động sẽ được làm tốt hơn và nhanh hơn gấp nhiều lần. Vì thế, một số lượng lớn lao động trong các nghề như kế toán, trợ lý pháp lý, hay vay thế chấp và nhiều công việc văn phòng vốn trước đây tuyển dụng nhiều nhân lực sẽ có sự xáo trộn đáng kể. 
 

Tự động hoá sẽ có ít ảnh hưởng hơn lên những công việc liên quan tới điều hành con người hay đòi hỏi giao tiếp xã hội, hoặc cần có trình độ chuyên môn cao, những công việc mà máy móc vẫn chưa thể bì được với khả năng của con người ở thời điểm hiện tại. 

 


38.6 triệu công việc hiện tại sẽ bị thay thế bởi tự động hoá tính tới 2030 ở Mỹ

(Ảnh: Automation and AI will lift productivity and economic growth, but millions of people worldwide may need to switch occupations or upgrade skills)
 

McKinsey (2017) đã dự báo trước rằng có chừng từ 400 đến 800 triệu người trên khắp toàn cầu sẽ bị thay thế bởi tự động hoá cho đến năm 2030. Ở Mỹ, ⅓ lực lượng lao động sẽ phải học những kĩ năng mới và tìm việc ở những lĩnh vực mới. Ở Nhật, con số này lên đến một nửa. 
 

Các xu thế phát triển việc làm trong tương lai 
 

1. Dân số già hoá

Tính tới 2030, sẽ có ít nhất hơn 300 triệu người trong độ tuổi 65 trở lên so với năm 2014. Với lượng dân số già hoá lớn, đi kèm với thói quen chi tiêu thay đổi của họ, nhu cầu về chăm sóc sức khoẻ và các dịch vụ cá nhân khác sẽ tăng mạnh. Điều này tạo ra nhu cầu mới lớn đáng kể cho những công việc như bác sĩ, y tá, kĩ thuật y tế và một số các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại nhà, chăm sóc sức khoẻ cá nhân, trợ lý y tá, v.v. McKinsey dự đoán những công việc này sẽ tăng từ 50 tới 85 triệu đến năm 2030 và đặc biệt nhu cầu cao ở những nước phát triển như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản.  

 

2. Phát triển và triển khai công nghệ

Số lượng người làm việc trong những lĩnh vực liên quan tới phát triển công nghệ nhỏ hơn so với chăm sóc sức khoẻ hay xây dựng, nhưng những công việc này trả lương cao hơn. Tính tới 2030, sẽ có 20 tới 50 triệu công việc trong lĩnh vực này được tạo ra trên toàn cầu.

3 xu thế tiếp theo sau đây phụ thuộc phần nhiều vào lựa chọn đầu tư từ chính phủ, các lãnh đạo doanh nghiệp và các cá nhân để tạo ra công việc mới.

 

3. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và cao ốc

Từ lâu lĩnh vực này vốn luôn nhận được ít quan tâm đầu tư. Tuy nhiên đứng trước những thiếu hụt cơ sở hạ tầng và nhà ở ngày càng tăng cao, sắp tới sẽ cần nhiều hơn nữa đầu tư từ nhiều bên. Sức ép từ nhu cầu nhà ở và cơ sở hạ tầng cho trường học, bệnh viện, văn phòng, v.v.. sẽ có thể tạo ra từ 80 tới 200 triệu việc làm mới trong các ngành như kiến trúc, kĩ sư, kĩ thuật, thợ mộc, thương lái trình độ cao, hay thợ xây. 

 

4. Đầu tư vào năng lượng tái tạo, hiệu suất năng lượng và thích ứng khí hậu

Đầu tư vào các năng lượng tái tạo như năng lượng gió và mặt trời, các công nghệ nâng cao hiệu suất năng lượng, và thích nghi/ giảm thiểu biến đổi khí hậu có thể tạo ra nhu cầu lên tới 10 triệu lao động trong các lĩnh vực bao gồm sản xuất, xây dựng và lắp đặt.

 

5. “Thị trường hoá” những công việc nội địa trước đây không được trả lương

Xu hướng cuối cùng mà McKinsey (2017) xét tới là tiềm năng trả cho các dịch vụ mà hiện nay không được trả và đa phần là công việc nội địa. Đây đang dần trở nên phổ biến hơn nữa ở những nền kinh tế lớn, với 50 tới 90 triệu những công việc được tạo ra trong các lĩnh vực như chăm sóc trẻ, giáo dục mầm non, lau dọn, nấu ăn và làm vườn.

 

Tóm lại, dưới đây là list những công việc với phần trăm tăng trưởng cao nhất trên khắp toàn cầu (sắp xếp theo thứ tự tăng trưởng):

  • Chăm sóc sức khoẻ
  • Công việc chuyên môn cao như kĩ sư, khoa học, phân tích dữ liệu
  • IT
  • Quản lý điều hành: do máy móc không thể thay thế được
  • Giáo dục, đặc biệt là ở những nền kinh tế đang phát triển với dân số trẻ
  • Sáng tạo nghệ thuật: do thu nhập cao khiến tăng trưởng nhu cầu nhiều hơn các loại hình giải trí
  • Thợ xây: do tăng trưởng đầu tư cơ sở hạ tầng và cao ốc
  • Những công việc chân tay và dịch vụ như chăm sóc sức khoẻ tại nhà và chăm sóc vườn

Tự động hoá có ý nghĩa như thế nào với các kỹ năng việc làm và lương bổng?

 

Nhìn chung ở các nền kinh tế lớn, những công việc yêu cầu trình độ đại học trở lên sẽ ngày càng tăng trưởng nhiều hơn.
 

Phần lớn tăng trưởng công việc ở Mỹ và các nền kinh tế lớn khác sẽ là ở những ngành nằm ở đầu cao của thang lương. Một số ngành nghề hiện nay vẫn nằm ở đầu ngược lại của thang lương, như trợ lý y tá hay trợ giảng, cũng sẽ tăng, trong khi một loạt những ngành trả lương ở mức giữa sẽ thấy sự sụt giảm to lớn nhất. 
 

Lao động trong tương lai sẽ cần dành nhiều thời gian cho các hoạt động mà máy móc chưa làm được, như là điều hành quản lý con người, hay những việc cần có trình độ tay nghề chuyên môn cao, và giao tiếp với xã hội. Chúng ta cũng sẽ dành ít thời gian vào những công việc dùng sức như thu thập và xử lý dữ liệu bởi máy móc đã hoàn toàn vượt trội con người. Những kĩ năng cần thiết cũng sẽ cần thay đổi, yêu cầu nhiều hơn những kĩ năng xã hội và cảm xúc bên cạnh năng lực sáng tạo và tư duy phản biện.

 

Để thích ứng với những thách thức như thế, HOLA Academy đã cho ra mắt khoá học Career Success with Mr.Tung Nguyen, một khoá học về tạo chiến lược xin việc làm cho các du học sinh tại nước ngoài, đặc biệt là tại Mỹ. Với giảng viên là hiện là một kỹ sư cấp cao tại New York có gần 10 năm kinh nghiệm làm việc tại Mỹ trong lĩnh vực STEM và Business, HOLA tự tin rằng Career Success sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho các bạn sinh viên đang nhắm đến việc học tập và sinh sống lâu dài ở nước ngoài.

Link đăng ký tham gia: https://forms.gle/fN3EzmMBz4R47iuY9